Infekcje dróg oddechowych w Polsce
Trzy najważniejsze wirusy oddechowe obok siebie — grypa, COVID-19 i RSV — na podstawie danych ECDC ERVISS.
Aktualna sytuacja: Influenza
W tygodniu 15 roku 2026 aktywność grypy sezonowej w Polsce jest niska. Trend — wywiedziony z nadzoru klinicznego — spada. W porównaniu czterotygodniowym widoczny jest wyraźny spadek.
Klasyfikacja opiera się na cotygodniowych raportach ECDC ERVISS, opartych na danych sentinel i wirusologicznych z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH — Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH). Sezonowo fale zakażeń w Polsce osiągają szczyt zwykle między styczniem a marcem; aktywność jest zwykle wyraźnie niższa w miesiącach letnich. To, jak intensywny okaże się dany sezon, zależy m.in. od krążącego wariantu wirusa oraz stanu odporności populacji.
Aktualna sytuacja: COVID-19
W tygodniu 15 roku 2026 aktywność COVID-19 w Polsce jest niska. Trend — wywiedziony z nadzoru klinicznego — pozostaje stabilna. W porównaniu czterotygodniowym widoczny jest wyraźny spadek.
Klasyfikacja opiera się na cotygodniowych raportach ECDC ERVISS, opartych na wskaźnikach COVID-19 z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH — Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH). Sezonowo fale zakażeń w Polsce osiągają szczyt zwykle zimą, z okazjonalnymi falami letnimi wywołanymi przez nowe warianty; aktywność jest zwykle wyraźnie niższa późną wiosną, między falami. To, jak intensywny okaże się dany sezon, zależy m.in. od krążącego wariantu wirusa oraz stanu odporności populacji.
Aktualna sytuacja: RSV
W tygodniu 15 roku 2026 aktywność wirusa RS (RSV) w Polsce jest umiarkowana. Trend — wywiedziony z nadzoru klinicznego — rośnie. W ostatnich tygodniach widoczny jest wyraźny wzrost.
Klasyfikacja opiera się na cotygodniowych raportach ECDC ERVISS, opartych na wskaźnikach RSV z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH — Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH). Sezonowo fale zakażeń w Polsce osiągają szczyt zwykle między grudniem a lutym; aktywność jest zwykle wyraźnie niższa wiosną i latem. To, jak intensywny okaże się dany sezon, zależy m.in. od krążącego wariantu wirusa oraz stanu odporności populacji.
Źródła danych i metodologia
Bieżący obraz sytuacji w Polsce powstaje na podstawie European Respiratory Virus Surveillance Summary (ERVISS), publikowanego co tydzień przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Narodowym organem zdrowia publicznego zasilającym ERVISS danymi z sieci sentinel podstawowej opieki zdrowotnej oraz danymi wirusologicznymi jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH — Państwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH).
ECDC ERVISS
ERVISS to cotygodniowe paneuropejskie podsumowanie nadzoru ECDC nad grypą, SARS-CoV-2 i RSV. Krajowe instytucje — w przypadku Polski NIZP PZH — przekazują co tydzień zharmonizowane wskaźniki, które ECDC publikuje w ustandaryzowanym zbiorze danych w czwartki. Korzystanie z ERVISS zamiast z krajowych portali zapewnia porównywalność między państwami.
Wskaźniki konsultacji ILI/ARI i dodatnich wyników
NIZP PZH prowadzi sentinelową sieć praktyk ogólnolekarskich, które co tydzień raportują odsetek pacjentów zgłaszających się z powodu choroby grypopodobnej (ILI) lub ostrej infekcji dróg oddechowych (ARI). U części pacjentów pobierane są wymazy, które laboratoria referencyjne testują w kierunku konkretnych patogenów, uzyskując swoiste wskaźniki dodatnich wyników dla grypy, SARS-CoV-2 i RSV.
Dlaczego to źródło
Połączenie częstości konsultacji z dodatnimi wynikami wirusologicznymi daje cotygodniowy sygnał zachorowalności dla konkretnego patogenu (ILI × odsetek dodatnich / 100). To standardowa metodyka europejska, która zapewnia bardziej stabilny obraz niż każdy z tych wskaźników z osobna — częstość konsultacji oddaje obciążenie chorobą, a odsetek dodatnich potwierdza, który patogen je napędza.
Klasyfikacja jakościowa
Kategorie „niskie”, „średnie” i „wysokie” opierają się na sezonowych wartościach odniesienia oraz progach epidemiologicznych, skalibrowanych tak, by odpowiadały naszym klasyfikacjom dla innych krajów. Iloczyn ILI × odsetek dodatnich / 100 jest skalowany do porównywalnych progów dzielnikiem 3, co dopasowuje szczyty europejskich sieci sentinel do skali ekwiwalentu konsultacji stosowanej gdzie indziej. Dane są odświeżane co tydzień, gdy ECDC publikuje najnowszą aktualizację ERVISS, zwykle w czwartki.
Najczęstsze pytania
Jak mierzona jest ogólna aktywność infekcji dróg oddechowych w Polsce?
NIZP PZH łączy zgłoszenia z podstawowej opieki zdrowotnej o chorobie grypopodobnej i ostrej infekcji dróg oddechowych z wynikami laboratoryjnymi dla grypy, SARS-CoV-2 i RSV. Strumienie te są agregowane w cotygodniowych biuletynach i przekazywane do ECDC ERVISS. Razem opisują obciążenie gabinetów lekarskich i szpitali, a nie bezwzględną liczbę osób chorych w domach — zgodnie z logiką innych europejskich systemów nadzoru.
Dlaczego infekcje dróg oddechowych osiągają szczyt polskiej zimy?
Podczas polskiej zimy nakłada się kilka czynników. Zimne, suche powietrze w pomieszczeniach sprzyja stabilności wirusów i osłabia obronę błon śluzowych. Ludzie spędzają więcej czasu w słabo wentylowanych wnętrzach. Okresy szkolne i spotkania w pomieszczeniach intensyfikują kontakty. A kilka wirusów oddechowych — grypa, RSV, SARS-CoV-2, a także rynowirusy i inne endemiczne patogeny — zwykle krąży równocześnie, co nakłada się na ogólne obciążenie.
Jak Polska wypada na tle innych krajów europejskich?
Zimowe obciążenie oddechowe w Polsce jest zasadniczo porównywalne z sąsiadami z Europy Środkowej i Wschodniej, choć szczyty często wyprzedzają niemieckie i austriackie o kilka tygodni. Ponieważ wszystkie kraje UE/EOG zasilają ERVISS, ECDC tworzy porównania „obok siebie”, w których łatwo odczytać względną intensywność i czas szczytów. Ten transgraniczny widok jest jednym z głównych powodów istnienia platformy ECDC.
Jak poziomy aktywności są klasyfikowane w polskich biuletynach?
NIZP PZH stosuje jakościowe kategorie — bazowa, niska, umiarkowana, wysoka, bardzo wysoka — wywiedzione z historycznych zakresów referencyjnych dla wskaźników konsultacji ILI/ARI oraz odsetka dodatnich wyników laboratoryjnych. Kategorie te mają pokazywać, czy bieżące obciążenie jest typowe dla pory roku, podwyższone, czy nietypowo intensywne. Celowo unikają sugerowania fałszywej precyzji w zakresie, na jaki sygnały sentinel nie pozwalają.
Co wpływa na różnice między sezonami w Polsce?
Różnice między sezonami wynikają z mieszanki krążących podtypów grypy, resztkowej odporności populacji z wcześniejszych fal, dopasowania szczepionki oraz dynamiki wariantów SARS-CoV-2. Swój udział ma również RSV, zwłaszcza w latach, w których wcześniejsze okresy niskiego krążenia pozostawiły młodsze dzieci bardziej podatnymi. Zarówno biuletyny NIZP PZH, jak i ECDC ERVISS, osadzają każdy sezon w kontekście wcześniejszych okresów referencyjnych — dlatego jakościowe kategorie ważą bardziej niż liczby bezwzględne.
Chcesz konkretne liczby?
Znajdziesz je w aplikacji.
Tutaj widzisz tylko trend. W aplikacji: dokładne zapadalności, „X na 100 osób zakaźnych”, Twoje osobiste ryzyko w zależności od wieku i chorób współistniejących, trendy ze ścieków, 36 krajów i widget na ekranie głównym.
